Τοπική Ιστορία των Αχαρνών

Τοπική Ιστορία των Αχαρνών

 

Το Τμήμα Αρχαιολογίας και Ιστορικής Έρευνας του Δήμου Αχαρνών θεωρώντας ότι η νεότερη ιστορία μαζί με τα αρχαιολογικά μνημεία συνθέτουν τη διαχρονική συνέχεια των Αχαρνών, επιχειρεί να συνδράμει στο έργο των εκπαιδευτικών που αναλαμβάνουν τα μαθήματα της Τοπικής Ιστορίας, της Περιβαλλοντικής Αγωγής, της Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης και της Οικιακής Οικονομίας στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση τους, με την δημοσίευση πληροφοριακού υλικού που μπορούν να κατεβάσουν από την ιστοσελίδα του Τμήματος και που συνεχώς θα εμπλουτίζεται.

Τα υλικό αποβλέπει στο να φέρει τους μαθητές  αλλά και κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη σε επαφή με το πρόσφατο παρελθόν της πόλης των Αχαρνών, οικιστικό και περιβαλλοντικό. Μελέτη περίπτωσης για την προσέγγιση της Τοπικής Ιστορίας των Αχαρνών από τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές μπορεί να αποτελέσει (χωρίς ωστόσο να εξαντλείται) το έργο του ζωγράφου Χρήστου Τσεβά (Δημοτική Πινακοθήκη), έγγραφα δημόσια και ιδιωτικά (π.χ. προικοσύμφωνα, ληξιαρχικές πράξεις), προσωπικές καταγραφές Μενιδιατών όπως του δασκάλου Χρήστου Καλογράνη, φωτογραφικό υλικό, σωζόμενα μνημεία (όπως το 1ο Δημοτικό και οι σιδηροδρομικοί σταθμοί), το πλούσιο  λαογραφικό υλικό (Ι.Λ.Ε.Α. ), επιστημονικές μελέτες  καθώς και η  επιτόπια έρευνα.

Το υλικό δεν στοχεύει στην επιστροφή των μαθητών σε έναν παραδοσιακό τρόπο ζωής που έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Μέσα από τη γνώση του παρελθόντος ευελπιστεί στον σεβασμό και στην ήπια εκμετάλλευση του περιβάλλοντος, στην ενεργοποίηση και την ευαισθητοποίηση των αυριανών πολιτών για ένα καλύτερο και πιο ανθρώπινο αύριο.

Οι μαθητές γνωρίζοντας την ιστορία του τόπου τους:

  • αντιλαμβάνονται ότι η ζωή τους είναι άμεσα συνδεδεμένη με το περιβάλλον, φυσικό και ανθρωπογενές και αποκτούν θετική εικόνα για τον τόπο τους.
  • συνειδητοποιούν την ατομική και συλλογική τους ευθύνη για τη διαμόρφωση του παρόντος και του μέλλοντος του τόπου τους.
  • επισημαίνουν τη διαφορετικότητα της τοπικής πολιτισμικής τους παράδοσης και κληρονομιάς και την ανάγκη ορθολογικής διαχείρισης –αξιοποίησης και διαφύλαξής της
  • αποφεύγουν στερεότυπα που εμφανίζουν τον τόπο τους ως το κέντρο του κόσμου, ή αντίθετα ως ασήμαντο ιστορικά και πολιτισμικά και δεν αναπτύσσουν προκαταλήψεις, τοπικιστικές ή σοβινιστικές αντιλήψεις.

Το Τμήμα είναι στη διάθεση των εκπαιδευτικών για οποιαδήποτε περαιτέρω πληροφορία.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

 

  • Ο βιωματικός τρόπος προσέγγισης της τοπικής ιστορίας οδηγεί σταθερά στην εποικοδόμηση της ιστορικής γνώσης. Η ιστορία του τόπου της μόνιμης διαμονής των μαθητών συμβάλλει σημαντικά και στην περιβαλλοντική τους εκπαίδευση. Με τη μελέτη του τοπικού περιβάλλοντος οι μαθητές γίνονται οι ίδιοι πρωταγωνιστές της ιστορικής έρευνας.
  • Οι μαθητές μυούνται στην ιστορική μεθοδολογία μέσω της τοπικής ιστορίας. Καλούνται να απαντήσουν σε προβληματισμούς, όπως το πως προήλθε η ονομασία του τόπου ή γιατί έγινε αυτό το μνημείο και ποια είναι η ιστορία του. Ανακαλύπτουν και ερευνούν πηγές ή διαπιστώνουν την έλλειψή τους. Αναζητούν τα κοινά στοιχεία της περιοχής με τη χώρα ως σύνολο. Ασκείται η παρατήρηση τους και εξοικειώνονται με την αναζήτηση και την έρευνα.
  • Η καταγεγραμμένη ιστορία του σχολικού εγχειριδίου κατανοείται πληρέστερα με τη παράλληλη χρήση της τοπικής ιστορίας σε θέματα που αφορούν τη γενική εθνική και παγκόσμια ιστορική πραγματικότητα. Ό, τι ανακαλύπτεται στην τοπική ιστορία μπορεί να αντιπαραβάλλεται με αυτά που γίνονται γνωστά από την γενική ιστορία. Η συνύπαρξη της τοπικής με τη γενική ιστορία αναγνωρίζονται ως αναγκαίοι και εποικοδομητικοί παράγοντες στην ιστορική κατανόηση.
  • Οι μαθητές και ο δάσκαλος επιλέγουν να αφήσουν τη σχολική αίθουσα για να επισκεφθούν τοποθεσίες και χώρους ιστορικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος του τόπου τους (τόπου διαμονής ή φοίτησης). Έρχονται σε επαφή με έργα της ανθρώπινης δράσης και επινόησης, με ποικίλα κατάλοιπα του παρελθόντος και βιώνουν την ιστορική εμπειρία με άμεσο τρόπο.
  • Οι εκπαιδευτικές επισκέψεις των μαθητών στα τοπικά μουσεία, τους ιστορικούς και αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία της περιοχής τους είναι χρήσιμες και επωφελείς για τη μελέτη της τοπικής ιστορίας και παρέχουν την ευκαιρία οικείωσης του υπάρχοντος γύρω τους ιστορικού και αρχαιολογικού υλικού.
  • Οι επισκέψεις αυτές ενεργοποιούν τη φαντασία και ενισχύουν την δημιουργικότητα των μαθητών, συμβάλλουν στην ανάπτυξη της επικοινωνίας, διευρύνουν τους πνευματικούς τους ορίζοντες, τους καθιστούν ικανούς να διαχειρισθούν ορθολογικά την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου τους αλλά και να αντιμετωπίζουν τα σύγχρονα προβλήματα της ζωής επινοώντας ρεαλιστικές λύσεις που θα προκύπτουν από βιωμένες μορφές ιστορικής εμπειρίας.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Γ.Ν. Λεοντσίνης, Διδακτική της Ιστορίας γενική – τοπική ιστορία και περιβαλλοντική εκπαίδευση,  Εκδόσεις: Ινστιτούτο του Βιβλίου 2006

Γ.Ν. Λεοντσίνης, Σχολική ιστορία και Περιβάλλον, Εκδόσεις : Ινστιτούτο του Βιβλίου– Α. Καρδαμίτσα Αθήνα, 2009